Джордж Байрон туралы қызықты мәліметтер

Әлем әдебиетінің тарихында шығармалары ғасырлар бойы оқырмандарды қызықтырып келе жатқан көптеген көрнекті қаламгерлер бар. Олардың кейбірі тек еңбектерімен ғана емес, ерекше тағдырымен, жарқын мінезімен және қоғамдық өмірге белсенді араласуымен де танымал болды. Осындай тұлғалардың бірі – романтизм дәуірінің әйгілі ағылшын ақыны Джордж Байрон. Оның шығармашылығы XIX ғасыр әдебиетіне зор ықпал етіп, көптеген жазушылар үшін романтикалық қаһарман бейнесінің қалыптасуына әсер етті. Бұл мақалада біз Сіздер үшін Джордж Байрон туралы қызықты әрі танымдық мәліметтерді жинақтадық.

Джордж Байрон он жасында лорд атағын алған

Болашақ ақын 1788 жылы ақсүйектер әулетінің аса бай емес тармағында дүниеге келген. Ол он жасқа толғанда Байрон титулын иеленген туысы қайтыс болды. Соның нәтижесінде жас Джордж алтыншы барон Байрон атанып, кәмелетке толғаннан кейін Лордтар палатасына қатысу құқығына ие болды. Бұл жағдай оның өміріне және қоғамдағы орнына үлкен әсер етті. Алайда жоғары мәртебеге қарамастан, отбасы қаржылық қиындықтарды бастан өткеруді жалғастырды.

Байрон бала кезінен аяқ кемістігімен өмір сүрген

Ақынның оң аяғында туа біткен деформация болған. Бұл ерекшелік оған өмір бойы физикалық және психологиялық қолайсыздықтар туғызды. Соған қарамастан ол жүзумен, атқа мінумен және басқа да белсенді істермен айналысудан бас тартқан жоқ. Керісінше, айналасындағыларға өз ерік-жігерінің күшін дәлелдеуге тырысты. Замандастары оның табандылығы мен қиындықтарды жеңуге деген ұмтылысын жиі атап өткен.

«Чайльд Гарольдтың сапары» поэмасы оған бірден атақ әкелді

1812 жылы осы әйгілі поэманың алғашқы бөлімдері жарық көрді. Шығарма оқырмандар арасында үлкен қызығушылық тудырып, авторды өз дәуірінің ең танымал тұлғаларының біріне айналдырды. Кейін Байронның өзі бір күні таңертең оянып, әйгілі болып кеткенін түсінгенін айтқан. Оның туындылары Ұлыбританиядан тыс жерлерге де тез таралды. Бұл поэманың табысы еуропалық романтизм тарихындағы маңызды оқиғалардың бірі саналады.

Байрон университетте қолға үйретілген аю ұстаған

Кембридж университетінде оқыған кезінде ақын өзгеше қылықтарымен танылды. Кең таралған әңгімелердің біріне қарағанда, студенттерге жатақханада ит ұстауға тыйым салынған. Сол себепті Байрон аю асырап алуға шешім қабылдаған, өйткені мұндай жануарларға нақты тыйым болмаған. Ерекше үй жануары студенттер мен оқытушылар арасында үлкен таңданыс тудырды. Бұл оқиға ақынның тәуелсіз мінезін айқын көрсетеді.

Джордж Байрон Еуропа мен Шығыс елдеріне көп саяхат жасаған

Өмірінің едәуір бөлігін ол туған елінен тыс жерлерде өткізді. Ақын Португалияны, Испанияны, Албанияны, Грекияны, Осман империясын және басқа да мемлекеттерді аралады. Сапарлар барысында алған әсерлері оның шығармаларында көрініс тапты. Табиғат, мәдениет және тарихи орындар туралы көптеген сипаттамалар жеке бақылауларға негізделген болатын. Осы саяхаттардың арқасында Байрон туындылары ерекше әсерлі сипатқа ие болды.

Байрон еуропалық романтизмнің басты рәміздерінің біріне айналды

Ол жасаған кейіпкерлер еркіндікке ұмтылуымен, тәуелсіздігімен және ішкі қайшылықтарымен ерекшеленді. Мұндай бейне кейін әдебиетте «байрондық қаһарман» деген атауға ие болды. Осы үлгі көптеген елдердің жазушыларына ықпал етті. Оның белгілерін XIX ғасырдағы және кейінгі кезеңдердегі көптеген шығармалардан байқауға болады. Сондықтан Байронның әсері өз кітаптарының шеңберінен әлдеқайда асып түсті.

Ақын Грекияның тәуелсіздік үшін күресін белсенді қолдаған

Ол тек сырттай жанашырлық танытумен шектелген жоқ. Байрон грек халқының азаттық қозғалысына жеке өзі көмектесуге шешім қабылдады. Осы мақсатта ол өз қаражатын жұмсап, ұйымдастыру жұмыстарына қатысты. 1823 жылы ақын Грекияға барып, әскери бөлімдерді дайындауға көмектесті. Оның бұл әрекеттері жергілікті халықтың үлкен құрметіне ие болды.

Джордж Байрон туған елінен алыс жерде қайтыс болған

Өмірінің соңғы айларын ол Грекиядағы Миссолонги қаласында өткізді. Сол жерде ақын қатты сырқаттанып, 1824 жылдың сәуір айында отыз алты жасында дүниеден өтті. Оның қазасы Еуропаның көптеген елдерінде үлкен қоғамдық резонанс туғызды. Қысқа ғұмыр кешкеніне қарамастан, Байрон мол әдеби мұра қалдырды. Бүгінде оның есімі әлем поэзиясындағы ең танымал тұлғалардың бірі болып қала береді.

Байрон орыс әдебиетіне елеулі ықпал еткен

Ағылшын ақынының шығармашылығын XIX ғасырдағы көптеген орыс қаламгерлері жоғары бағалаған. Оның еңбектері мұқият зерттеліп, әртүрлі тілдерге аударылды. Әсіресе Александр Пушкин мен Михаил Лермонтовтың ерте шығармаларында Байрон ықпалы анық байқалады. Кейбір әдеби образдар мен идеялар орыс романтизмінде одан әрі дамытылды. Осылайша ағылшын ақынының ойлары басқа мәдени ортада да жалғасын тапты.

Байронның жүрегі Грекияда қалған

Ақын қайтыс болғаннан кейін оның денесі Англияға жеткізу үшін дайындалды. Кең таралған мәліметтерге сәйкес, жүрегі Грекияда қалдырылған. Бұл шешім оның ел тәуелсіздігі жолындағы күреске адалдығының белгісі ретінде қабылданды. Замандастары мұны ерекше құрметтің көрінісі деп санады. Бүгінгі күні де грек халқы Байронды ұлы ақын ғана емес, өз елінің досы ретінде еске алады.

Джордж Байрон тек дарынды ақын ғана емес, тағдыры ерекше тұлға болды. Оның өмірінде әдеби жетістік, саяхат, қоғамдық қызмет және еркіндікке деген ұмтылыс қатар өрбіді. Байронның шығармалары әлемнің көптеген елдерінде әлі күнге дейін оқылып, зерттеліп келеді. Өз еңбектері мен әрекеттерінің арқасында ол романтизм дәуірінің ең көрнекті өкілдерінің бірі ретінде тарихта мәңгілік орын алды.