Пумалар туралы қызықты мәліметтер

Жер бетіндегі жануарлар әлемі алуан түрлілігімен және таңғажайып ерекшеліктерімен ерекшеленеді. Жыртқыштар арасында мысық тұқымдасына жататын аңдар ерекше орын алады, өйткені олар ептілігімен, күшімен және бейімделгіштігімен танымал. Солардың ішіндегі ең қызықты өкілдердің бірі – пума. Бұл аң өте сақ келеді және табиғаттағы ең табысты аңшылардың қатарына жатады. Осы мақалада біз сіздер үшін пумалар туралы қызықты әрі танымдық мәліметтерді жинақтадық.

Пума Америкадағы жабайы мысықтар арасындағы ең кең таралған ареалға ие

Бұл жыртқышты Канаданың солтүстік аймақтарынан бастап Чили мен Аргентинаның оңтүстігіне дейін кездестіруге болады. Мысық тұқымдасының өте аз өкілдері осындай алуан түрлі табиғи ортада өмір сүре алады. Аң таулы өңірлерде, ормандарда, далаларда, шөлейт жерлерде және құрғақ аймақтарда да тіршілік етеді. Жоғары бейімделгіштігінің арқасында ол орасан зор аумақта сақталып қалған. Батыс жарты шардағы таралу көлемі бойынша оған тек ягуар ғана жақындай алады, алайда пуманың мекендеу аумағы одан да кең.

Пуманың қырықтан астам атауы бар

Бұл жануар атауларының көптігі бойынша ерекше рекорд иелерінің бірі саналады. Әртүрлі өңірлерде оны кугуар, тау арыстаны, қызыл жолбарыс немесе басқа да атаулармен атайды. Мұндай ерекшелік оның көптеген халықтар қоныстанған кең аумақта таралуымен байланысты. Әрбір жұрт өз тіліне сәйкес жеке атау берген. Ғалымдардың есептеуінше, тарихи атаулардың жалпы саны қырықтан асады.

Пума арыстан немесе жолбарыс сияқты ақыра алмайды

Ірі денесіне қарамастан, бұл аң үлкен мысықтар тобына жатпайды. Оның дауыс шығару мүшелерінің құрылысы арыстан мен жолбарыстан өзгеше келеді. Сол себепті ол қатты ақырудың орнына пысылдайды, ырылдайды, мияулайды және түрлі дыбыстар шығарады. Кейде оның дауысы адамның айқайына ұқсап кетеді. Әсіресе көбею кезеңіндегі аналықтарының үні естіген адамға өте тосын әсер қалдыруы мүмкін.

Бұл жануар бес метрден жоғары биіктікке секіре алады

Күшті артқы аяқтарының арқасында пума сүтқоректілер арасындағы ең жақсы секіргіштердің бірі болып саналады. Ересек дарақ бір секіріспен шамамен бес немесе алты метр биіктікті еңсере алады. Ал көлденең бағыттағы секірістері он метрден де асып түседі. Мұндай қабілет оған күрделі жер бедерінде олжасын қуып жетуге көмектеседі. Сондықтан тәжірибелі аңшылардың өзі бұл жыртқыштың келесі қозғалысын болжауда қиналады.

Пума өзінен ауыр олжаны сүйреп әкете алады

Сәтті аңшылықтан кейін бұл жыртқыш қорегін қауіпсіз орынға жасыруға тырысады. Кей жағдайларда ол өз салмағынан ауыр жануардың денесін едәуір қашықтыққа сүйреп апара алады. Бұған мойын, иық және алдыңғы аяқ бұлшықеттерінің күшті болуы мүмкіндік береді. Осындай қасиет басқа жыртқыштармен қорек үшін бәсекелестікті азайтады. Нәтижесінде аң олжасын ұзақ уақыт бойы пайдалана алады.

Пума күшіктері теңбілді болып туады

Жас төлдердің сыртқы келбеті ересек дарақтарға мүлде ұқсамайды. Олардың жүні қара дақтармен көмкерілген, ал құйрығында сақина тәрізді өрнектер болады. Мұндай түс жасырынуға және жаулардан қорғануға көмектеседі. Уақыт өте келе бұл белгілер біртіндеп жоғалады. Әдетте бір жасқа таяғанда теңбіл өрнектердің көпшілігі байқалмайтын деңгейге жетеді.

Пума сағатына сексен шақырымға дейін жылдамдықпен жүгіре алады

Қысқа қашықтықтағы қуғын кезінде бұл аң өте жоғары жылдамдық көрсетеді. Ұзақ уақыт бойы тоқтаусыз жүгіру оның басты артықшылығы болмаса да, жылдам серпіліс аңшылықта шешуші рөл атқарады. Жоғары жылдамдық ептілікпен және қозғалыс бағытын күрт өзгерте алу қабілетімен үйлеседі. Осындай қасиеттердің арқасында ол бұғыларды, қояндарды және басқа да жүйрік жануарларды ұстай алады. Дегенмен көбіне жасырын шабуыл жасау тәсілін қолданады.

Аталық пумалар өте үлкен аумақтарды бақылауда ұстайды

Әрбір ересек дарақ өзіне тиесілі аумаққа ие болуға ұмтылады. Мұндай жердің көлемі қорек қоры мен табиғи жағдайларға байланысты өзгереді. Кей өңірлерде бір аталықтың иелігі жүздеген шаршы шақырымға жетуі мүмкін. Шекаралар иіс белгілері және ағаштарға қалдырылған іздер арқылы көрсетіледі. Осындай жүйе дарақтар арасындағы қақтығыстардың санын азайтады.

Пумалар адамға өте сирек шабуыл жасайды

Бұл аң қауіпті жыртқыш ретінде танылғанымен, адамдармен кездесуден көбіне қашқақтайды. Әдетте ол адамды байқаса, сол жерден үнсіз кетуге тырысады. Оның кең таралғанына қарамастан, шабуыл оқиғалары өте сирек тіркеледі. Мамандардың пікірінше, мұндай жағдайлар көбіне ауруға, төлдерін қорғауға немесе ерекше жағдайларға байланысты болады. Табиғи сақтық пен жасырын өмір салты пуманы ең байқалмайтын ірі жыртқыштардың біріне айналдырған.

Пумалар Жаңа Дүниенің ең таңғаларлық жыртқыштарының қатарына жатады. Олар күшті дене бітімін, жоғары ақыл-парасатты және түрлі табиғи ортаға бейімделу қабілетін үйлестіре алады. Бұл жануарларды зерттеу ғалымдарға ірі жыртқыштардың қоршаған ортаға қалай бейімделетінін тереңірек түсінуге мүмкіндік береді. Пумалар туралы мәліметтер көбейген сайын адамдардың осы ерекше аңға деген құрметі де арта түседі.